تصور نمىكرد اين شخص پنجاه ساله كه سى سال است منتظر صدارت [ بود ] و در گوشهء خانه‌اش نشسته و عيب‌جوئى مىكرد و از تمام كارها اطلاع داشت و نواقص و محاسن تمام كارها را مستحضر [ بود ] پس از آن‌كه به مسند صدارت متمكن شود و اين قسم شاهى به دستش باشد كه تفويض صرف [ بود ] و هرچه بگويد از روى لاعلاجى قبول مىشود ، يك قاعدهء خوب جارى نكند و يك عمل بد را از ميانه رفع نكند ، بلكه بدتر بكند . شش ماه نتواند صدارت كند . همه‌كس تعجب دارد و حقيقت محل حيرت و تعجب است . جنگ آمريكا و اسپانيا سه‌شنبه هفدهم محرم - جنگ ما بين آمريكا و اسپانيا به همان نهج سابق باقى است . در جزاير فيليپين و شهر مانيلا اسپانيوليها شكست خورده از قرارى كه نوشته‌اند كشتيهاى اسپانيا در نزديك شهر در نزديك بغاز لنگر انداخته بىخبر بودند كه كشتيهاى آمريك از وسط دريا حمله آورده و شليك كرده‌اند . اولا توپ آنها دور تر مىزده ، ثانيا در وسط دريا وسعت براى گردش كشتى و شليك از هر سمت بوده و كشتى اسپانيا در تنگنا واقع شده ابدا حركت نداشته . آنها هرچه تير مىانداختند چون نشانه بدون حركت بوده تماما درست مىآمده . بر خلاف اسپانيا كه در آن تنگنا دچار شده نشانهء توپ او كه كشتيهاى حريف باشد متصل در گردش [ بود ] و نشانه را عوض كرده چندين كشتى آنها آتش گرفته و غرق شده مابقى را دستگير كرده‌اند . به شهر هم شليك كرده و در ميانهء گلوله‌هاى توپ گاز تعبيه كرده‌اند كه شهر را به زودى محترق كرده . به كوبا و جزاير قرب آن هم آمريكائيها حملات زياد برده . اغلب قلعه‌جات شهر را خراب كرده‌اند . آن كشتيهاى زياد اسپانيا هنوز روبه‌رو نشده دور نيست با آن كشتيهاى خوب فتحى بكند . بدتر از همه بايد در دو سمت بجنگد . از يك سمت جواب توپهاى كشتى را بدهد ، از سمت ديگر شورشيان حمله مىآوردند و در خشكى جواب آنها را بايد بدهد . آمريكائيها چندين صاحب‌منصب به سركردگى شورشيان روانه كرده كه منظما جنگ بكنند . هيچ‌يك از دول حمايتى نكرده همان‌طور به حالت خودشان واگذاشته‌اند . سياست انگليس در چين دولت انگليس هم پس از گرفتن آن امتيازات اعلان نموده كه قوهء دول معتبره بايد در درياى چين برابر باشد . ناچار براى دولت انگليس محلى لازم است كه حفظ قوهء بحرى